Era Taisho, czas akcji Demon Slayer

Chłopiec w kratowatym kimonie, z drewnianą skrzynią na plecach, z otwartą z niedowierzaniem buzią przed elektrycznymi latarniami wielkiego miasta: ten obraz podsumowuje epokę Demon Slayer. Koyoharu Gotouge osadziła swoją historię w konkretnym momencie w historii Japonii, gdzie dawny świat samurajów i demonów z folkloru przecina się z nowym światem pociągów, elektryczności i zachodnich strojów. Ten wybór nie jest tylko tłem: wyjaśnia wiele w serii.

Oto czym jest era Taisho, jak Japonia tamtego okresu ukazuje się w Demon Slayer i dlaczego autorka dokonała tego wyboru. Nasza strona o świecie Demon Slayer przedstawia świat serii, a nasz artykuł o chronologii Demon Slayer osadza tę epokę w tysiącu lat historii.

Czym jest era Taisho?

W Japonii lata liczy się według er, które odpowiadają panowaniu cesarza. Era Taisho obejmuje panowanie cesarza Yoshihito, znanego jako Taisho, od 30 lipca 1912 do 25 grudnia 1926 roku. Jest krótka, zaledwie czternaście lat, a cesarz, będący w słabym zdrowiu, już w 1921 roku przekazał regencję swojemu synowi, przyszłemu cesarzowi Showa. Znajduje się między dwiema znacznie dłuższymi epokami: erą Meiji, okresem wielkiej modernizacji kraju, a erą Showa, która zaczęła się w 1926 roku.

To epoka przejściowa. Japonia od kilkudziesięciu lat otwiera się na świat, jego miasta się przekształcają, pojawia się miejska klasa średnia, a zachodnia kultura miesza się z japońską w modzie, kuchni, architekturze i rozrywce. Historycy mówią o „demokracji Taisho” w odniesieniu do życia politycznego i „romantyzmie Taisho” w odniesieniu do estetyki tamtego okresu, będącej mieszanką nostalgii i nowoczesności, która do dziś inspiruje Japończyków.

Demon Slayer nigdy nie precyzuje dokładnego roku, w którym rozgrywa się historia. Wiemy tylko, że ma miejsce w erze Taisho i że opowieść Tanjiro obejmuje około trzy lata. To wystarczy, by osadzić serię w tym świecie zawieszonym między dwiema epokami i nadać każdemu tłu charakterystyczny dla tamtego okresu klimat.

Zakaz noszenia mieczy i ukryta armia

Najważniejszy dla serii szczegół historyczny pochodzi z ery Meiji. W 1876 roku rząd zakazał noszenia mieczy w miejscach publicznych, z wyjątkiem wojskowych i policjantów. Był to koniec samurajów, którzy stracili swój najbardziej widoczny przywilej. Pół wieku później, w czasach Tanjiro, noszenie ostrza przy pasie było przestępstwem.

Dlatego armia pogromców żyje w cieniu. Nigdy nie została uznana przez państwo, jej członkowie ukrywają miecze, a opinia publiczna nie wie nawet o istnieniu demonów. Na dworcu Pociągu Nieskończoności pracownik dostrzega miecze Tanjiro i jego przyjaciół i wzywa policję: chłopcy muszą uciekać i chować ostrza pod ubraniem. Pogromcy często podróżują nocą, z dala od wzroku innych. Nasz artykuł o armii pogromców opowiada, jak ona funkcjonuje, a ten o kowalch z ukrytej wioski przedstawia tych, którzy wytwarzają ostrza zakazane przez prawo.

Sam mundur pogromców pochodzi z tamtego okresu: czarna kurtka z wysokim kołnierzem i guzikami, bardzo podobna do mundurów noszonych wówczas przez japońskich uczniów i studentów, inspirowanych europejskimi mundurami wojskowymi. Cosplay Muichiro, czternastolatka-Filara, wykorzystuje ten krój z białym pasem i znakiem na plecach, w kolekcji cosplayi pogromców.

Asakusa, nowoczesne miasto

Szok nowoczesności dociera do Tanjiro w Asakusa, dzielnicy Tokio. Chłopiec dorastał w odizolowanym domu na górze i nigdy nie widział wielkiego miasta. Odkrywa tam ulice pełne ludzi, szyldy, dorożki, a przede wszystkim elektryczne oświetlenie, które rozjaśnia noc jak w dzień. Jest tak zdezorientowany, że kręci mu się w głowie.

W tamtym czasie Asakusa była główną dzielnicą rozrywkową Tokio, z teatrami, kinami, atrakcjami i tłumem. Pierwsze stałe kino w Japonii otworzyło tam swoje drzwi w 1903 roku, a dzielnica każdego wieczoru przyciągała tysiące spacerowiczów, którzy przychodzili oglądać występy, filmy nieme i rozświetlone witryny. To właśnie tam, pośród tej nowoczesności, Tanjiro po raz pierwszy spotyka Muzana, przebranego za eleganckiego mężczyznę w zachodnim stroju i kapeluszu, z kobietą i dziewczynką, które nie wiedzą, kim jest. Pierwszy z demonów nie mieszka w jaskini: wtopił się w najbardziej nowoczesne miasto w kraju. Nasz artykuł o łuku Asakusa i Muzana opowiada o tym spotkaniu.

Strój Muzana jest sam w sobie wyznacznikiem tamtego okresu: ciemna kurtka, koszula, krawat, kapelusz z szerokim rondem, strój bogatego mężczyzny z ery Taisho. Fani zauważyli zresztą jego podobieństwo do gwiazdy amerykańskiej muzyki pop i nadali mu przydomek Muzan Jackson, porównanie, którego autorka nigdy nie potwierdziła. Nasz cosplay Muzana wykorzystuje jego czarną, haftowaną kurtkę i kapelusz, w kolekcji cosplayi demonów.

Pociąg Nieskończoności i rewolucja kolejowa

Kolej jest jednym z wielkich symboli japońskiej modernizacji. Pierwsza linia między Tokio a Jokohamą otwarto w 1872 roku, a sieć kolejowa w erze Taisho obejmuje dużą część kraju. Lokomotywy parowe przewożą pasażerów i towary, zmieniając życie na wsiach.

W Demon Slayer Pociąg Nieskończoności to lokomotywa parowa, w której pasażerowie znikają. Tanjiro i Inosuke nigdy nie widzieli pociągu: Inosuke bierze go za gigantycznego potwora, władcę tych terenów, i rzuca się na niego, by z nim walczyć, podczas gdy Tanjiro zastanawia się, czy nie jest to duch opiekuńczy. Zenitsu, bardziej przyzwyczajony do miasta, wyjaśnia im, że to pojazd. Te komiczne sceny przypominają, jak nowością dla części kraju była nowoczesność, gdzie wiele osób nigdy nie opuszczało swojej wioski. Nasz artykuł o łuku Pociągu Nieskończoności opowiada o misji, a nasz gobelin Pociągu Nieskończoności, dostępny w siedemnastu rozmiarach, umieszcza go na ścianie, w kolekcji gobelinów Demon Slayer.

Yoshiwara, dzielnica przyjemności

Dzielnica rozkoszy z drugiego sezonu to prawdziwe miejsce: Yoshiwara, zamknięta dzielnica Tokio, założona w XVII wieku i działająca aż do połowy XX wieku. Jej domy kurtyzan, ulice rozświetlone latarniami i oiran, wysokiej rangi kurtyzany o spektakularnych fryzurach, czyniły z niej świat osobny, odcięty murami i bramami.

To właśnie tam ukrywa się Daki, Szósty Wyższy Księżyc, przybierając postać słynnej oiran. Tanjiro, Zenitsu i Inosuke infiltrują się tam przebrani za młode dziewczęta, co stanowi jedną z najzabawniejszych scen w serii. Gyutaro i Daki urodziły się natomiast w najbiedniejszej części tego samego Yoshiwara, co nadaje ich historii wymiar społeczny: oboje demony są dziećmi nędzy, jaką rodzi dzielnica rozkoszy. Nasz artykuł o arcu dzielnicy rozkoszy opowiada o tej misji.

Moda, kuchnia i życie codzienne

Era Taisho to także czas mieszania się w codziennym życiu. Mężczyźni z miast chętnie noszą garnitury i kapelusze, kobiety łączą kimono z zachodnimi akcesoriami, a studentki noszą hakamy ze sznurowanymi botkami. W Demon Slayer to mieszanie się widać wszędzie: europejski mundur pogromców pod japońskim haori, stroje Muzana, kimona mieszkańców wiosek.

Kuchnia również się zmienia. Potrawy zachodnie, takie jak kotlety, curry, panierowane kotlety, omlety z ryżem, upowszechniają się w miastach. Krótkie scenki na końcu odcinków anime ujawniają zresztą, że Mitsuri uwielbia panierowane kotlety wieprzowe i omlet z ryżem, dwa typowe dania tej zachodnio-japońskiej kuchni. Nasz artykuł o ulubionych potrawach postaci szczegółowo opisuje te gusta, a ten o sekretach ery Taisho przedstawia te anegdoty.

Nauka i nowoczesna broń

Nowoczesność ery Taisho nie ogranicza się do miast i pociągów. Wkracza także w sposób zwalczania demonów. Shinobu Kocho, Filar Owadów, jest zarówno chemikiem, jak i wojowniczką: bada krew demonów, opracowuje trucizny i leczy rannych w Domu Motyli za pomocą zaawansowanej medycyny. Tamayo, demon-lekarz, prowadzi klinikę w Asakusa, gdzie leczy ludzi, nie ujawniając im swojej natury. Lek, który przywróci Nezuko ludzką postać, i trucizna osłabiająca Muzana, powstają w jej laboratoriach.

Genya Shinazugawa natomiast nie potrafi opanować żadnego oddechu. Aby to zrekompensować, walczy karabinem o krótkiej lufie, nowoczesną bronią palną, która razi kontrastem na tle mieczy. To kolejny znak epoki: proch i chemia wkraczają do świata, w którym wciąż walczono ostrzami. Nasz artykuł o Genyi Shinazugawie, pogromcy z karabinem opowiada jego historię, a nasza strona o Filarach Demon Slayer przedstawia Shinobu jako jedną z dziewięciu.

To mieszanie się nadaje serii część jej uroku: można tu spotkać staroświeckie kute ostrza, drewniane maski lisa wykonane przez starego mistrza i strzykawki z trucizną przygotowane w laboratorium. W cosplayu pogromcy ten styl epoki odnajduje się w mundurze z wysokim kołnierzem, haori założonym na wierzch i sandałach, a kolekcja cosplayi Demon Slayer gromadzi wszystkie stroje.

Wybór autorki

Koyoharu Gotouge nigdy nie podała szczegółowego wyjaśnienia swojego wyboru, ale efekt jest jasny. Era Taisho pozwala zachować miecze, kimono, wioski i demony z folkloru, dodając jednocześnie pociągi, rozświetlone miasta i zachodnie stroje. To ostatni moment, w którym dawny świat może jeszcze istnieć w górach, podczas gdy nowoczesność pędzi przez miasta.

Ten kontrast służy opowieści. Demony należą do dawnego świata, świata nocy bez światła. Nowoczesność, ze swoją elektrycznością rozpraszającą mrok, zwiastuje Japonię, w której nie znajdą już swojego miejsca. Ostatni rozdział, który przeskakuje o wiek do dzisiejszego Tokio, doprowadza tę ideę do ostateczności. Nasz artykuł o wyjaśnieniu zakończenia Demon Slayer powraca do tego skoku w czasie, a nasza strona o wszystkich arcach Demon Slayer pokazuje, jak każdy arc przemierza to zmieniające się Japonię.